امنیت غذایی یکی از نیازهای اساسی جامعه بشری است


امنیت غذایی یکی از نیازهای اساسی جامعه بشری و ضروری برای توسعه پایدار و رشد اقتصادی است. هیچ کشوری بدون امنیت غذایی نمی تواند توسعه پایدار داشته باشد. از این رو یکی از زیرساخت های مهم و موثر برای پرورش نسل های آینده است.

کشورهای توسعه یافته جهان سال هاست که درک کرده اند که شرط توسعه پایدار و امنیت غذایی حفظ و استفاده بهینه از منابع طبیعی است. حیات خاک به میزان آب بستگی دارد و آب نیز به وجود جنگل ها، مراتع و پوشش گیاهی در هر منطقه بستگی دارد. در واقع اگر منابع طبیعی سالم نباشد، کشاورزی میسر نمی شود و امنیت غذایی کشور میسر نمی شود. این موضوع به قدری مهم است که اکنون به دلیل بحران اوکراین و تهدید امنیت غذایی جهان به دغدغه اصلی کشورها تبدیل شده است. سالانه حدود ۹۰ میلیون نفر به جمعیت جهان اضافه می شود و تخمین زده می شود که جمعیت جهان تا سال ۲۰۲۵ به ۴.۸ میلیارد نفر برسد و نحوه تعامل این جمعیت با محیط اطراف و منابع طبیعی بسیار مهم است.

این جمعیت بزرگ نه تنها به غذای بیشتری نیاز خواهد داشت، بلکه فشار بیشتری بر منابع طبیعی ناشی از تخریب بیشتر زمین‌های کشاورزی، جنگل‌ها و مراتع، همراه با از بین رفتن پوشش گیاهی و فرسایش خاک خواهد بود. بنابراین پس از نابودی این منابع گرانبها و تخریب زمین و کم آبی، روستاها خالی از سکنه شده و با سیل مهاجرت به شهرها مواجه خواهیم شد. این مواد بدون شک آینده کشورهایی را متصور خواهد شد که نه تنها برای حفاظت از محیط زیست و منابع طبیعی خود برنامه ریزی دارند، بلکه مصمم به نابودی کامل آنها از طریق بهره برداری نادرست و عدم آموزش کافی هستند.

کارشناسان معتقدند در دهه های گذشته تهدیدات نظامی یکی از مهم ترین تهدیدات امنیت ملی کشورها بوده است. اما امروزه یکی از تهدیدات امنیت ملی، موضوع امنیت غذایی در هر کشوری است که با منابع طبیعی و بسترهای حاصل از زمین های کشاورزی، جنگل ها و مراتع آن کشور مرتبط است. برای این منظور منابع طبیعی را اساس زندگی، پشتوانه اساسی و حمایت مطمئن برای افزایش رونق بخش کشاورزی و امنیت غذایی ذکر کردند.

یکی از اجزای مهم منابع طبیعی، جنگل و پوشش گیاهی است که تشکیل هر سانتی متر آن به سالها نیاز دارد. جنگل ها یکی از عوامل اصلی جلوگیری از انواع فرسایش های مخرب آبی و بادی و فرسایش و تخریب خاک و امنیت غذایی کشورها محسوب می شوند. همچنین با ذخیره آب و افزایش حجم سطح آب های زیرزمینی نقش اساسی در سرنوشت زندگی انسان دارند.

نقش آن در امنیت غذایی و توسعه پایدار

دخالت بی رویه و بهره برداری تئوریک و غیرمنطقی از طبیعت و منابع طبیعی توسط انسان موضوعی جدی و نگران کننده است که بسیاری از سیاست گذاران جهان برای پیشگیری و برنامه ریزی و حفظ منابع طبیعی از طریق سیستم های توسعه پایدار به کشاورزی و کشاورزی وابسته هستند. روش های مدرن آن جنبه های مختلف امنیت غذایی کشور را تضمین می کند. واقعیت این است که بدون حفاظت از منابع آبی، خاک، پوشش گیاهی و استفاده بهینه از آنها نمی توان به توسعه پایدار و تولید مطمئن کشاورزی دست یافت و تنها راه صرفه جویی تولید مواد غذایی، درآمد بیشتر و ایجاد اشتغال در این حوزه است. منابع طبیعی در امان نخواهند بود.

علاوه بر تلاش در این زمینه در کشور ما، باید به مدیریت صحیح و منابع طبیعی، کیفیت محیط زیست و ذخایر منابع طبیعی بیش از پیش گسترش یابد و اطمینان حاصل شود. وی امنیت غذایی جامعه را میراثی پربار به یادگار برای آیندگان به یادگار گذاشت.

رضازاده – کارشناس اقتصادی