دریای خزر، بزرگترین دریاچه جهان


دریای خزر، بزرگترین دریاچه جهان، در سال های اخیر به دلیل عوامل مختلفی از جمله بحران زیست محیطی دریاچه آلوده شده است. سلامتی انسان. این دریاچه به دلیل خط ساحلی طولانی و وجود مناطق مختلف شهری، صنعتی و کشاورزی در اطراف آن، تحت فشار آسیب های زیست محیطی و آلودگی قرار دارد. زباله های انباشته شده در شهرهای ساحلی سواحل دریای خزر و ورود آب آنها به دریای خزر به یک بحران جدی تبدیل شده است، اما آلودگی دریای خزر نه تنها با معضل زباله یا آلودگی نفتی، بلکه با زباله ها برطرف می شود. از تعداد زیادی. شهرهای شمال کشور نیز وارد دریاچه خواهند شد

متاسفانه در بسیاری از شهرهای ساحلی دریای خزر به دلیل نبود تصفیه خانه مناسب، فاضلاب و فاضلاب به دریای خزر ریخته می شود. دریاچه خزر، بزرگترین مجموعه آبی بسته جهان در مقایسه با دریای آزاد، نیازمند توجه بیشتر در برابر آلودگی و انواع آلاینده های صنعتی است. اما این تنها یک جنبه از داستان است. آلودگی نفتی دریای خزر موضوع مهمی است که نمی توان به راحتی از کنار آن گذشت، علیرغم اینکه ایران از این دریا نفت جمع آوری نمی کند، این آلاینده ها در عین مشاهده نقاط بزرگ نفتی در سواحل اطراف بسیار جدی هستند. برای مازندران و گلستان بسیار مهم است، نگران کننده است. عمده آلودگی نفتی منطقه توسط آذربایجان ایجاد می شود. با وجود هزار حلقه چاه نفت و صد سکوی نفتی فعال در این کشور و قرار گرفتن مرز ساحلی ایران در جنوب دریای خزر و حرکت و وجود جریان های آبی تنها با شیب ها، انتقال ها و نهشته های موجود. آلودگی نفتی و هیدروکربنی در این بخش از منطقه خزر بیشتر از سایرین است. آلودگی فوق تاثیر مستقیمی بر روی زیستگاه های آبی موجود به ویژه گونه ماهیانی که منشأ اقتصادی آنها در حاشیه خزر زیاد است می گذارد. البته آلودگی ماهیان دریایی خزر موضوعی است که مسئولان محیط زیست باید به آن توجه کنند.

گزارشی در این زمینه منتشر شده است که متاسفانه سالانه هزاران تن آهن، روی، منگنز، مس و سایر فلزات سنگین مانند سرب، نیکل و کادمیوم از کشورهای حاشیه دریای خزر وارد حوضه می شود. از بین این فلزات، بیشترین آلودگی ناشی از فلزات سنگین مربوط به فلزاتی مانند آرسنیک، جیوه، کروم و نیکل است که متاسفانه فاجعه زیست محیطی از همین قسمت شروع می شود. زیرا این آلاینده ها وارد بدن آبزیان شده و در صورت بلعیدن برای انسان بسیار خطرناک خواهد بود. بررسی ها نشان داده است که میزان سرب موجود در ماهی سفید که مسلما اکنون با قیمت های نجومی به فروش می رسد و مصرف می شود و میزان سرب و کادمیوم موجود در ماهی بیش از حد استاندارد است. این میزان بسیار بالاتر از حد مجاز است که کارشناسان این حوزه توصیه می کنند که از ماهیان دریایی خزر استفاده نشود یا سالی یک بار کافی باشد.

هر ساله انقراض ماهیان خاویاری و ماهیان استخوانی و مرگ دسته جمعی پتک و کپور تنها بخشی از فاجعه زیست محیطی خزر است.

این در حالی است که سالهاست فعالان و فعالان محیط زیست نسبت به آلودگی و آلاینده های زیست محیطی در این منطقه نه تنها برای گونه های آبزی و جانوری دریاچه بلکه برای زندگی مردم ساکن در این منطقه هشدار داده اند. غلبه بر ماهیت سرطان زای زباله و سموم ارگانوکلر و فسفر ارگانیک در شیرابه اشغال شده در منطقه به راحتی امکان پذیر نیست.

وضعیت دریای خزر خوب نیست
وضعیت دریای خزر خوب نیست

اگرچه هیچ تحقیق دقیق و کارشناسی در مورد ارتباط مستقیم بین گسترش سرطان در منطقه شمالی و این آلاینده ها انجام نشده است، اما ارتباطی با تخریب اکوسیستم های موجود و مصرف آبزیان آلوده ندارد. همچنین زمانی که کشاورزان بدون هیچ کارشناسی در این منطقه حاصلخیز از کودها و سموم شیمیایی استفاده می کنند نیتریت و نیترات خاک را مسموم و آلوده کرده و در باران های فصلی خاک را شسته و به بستر این دریاچه منتقل کرده است. هشدار جدی درباره آلودگی این دریاچه وجود دارد.

تصویب پروتکل های بین المللی برای بررسی و کنترل اثرات نامطلوب فرامرزی فعالیت های کشورهای حاشیه دریای خزر و بسیاری از اسناد بین المللی دیگر از جمله تعهدات کلی زیست محیطی تنها بخشی از فعالیت های بین المللی برای نجات این دریاچه است. شدت فعالیت های داخلی و لزوم برنامه ریزی دولت و مسئولان استان های شمالی حاشیه دریای خزر برای ایجاد زیرساخت های فاضلاب شهری و مدیریت پسماند نشان می دهد که می توان برای حفاظت از دریای خزر گام برداشت. .

مرتضوی – کارشناس محیط زیست